Επιστολή του Jacques Camatte σε έναν Φίλο στο Βορρά

[ Το κείμενο δημοσιεύτηκε στον ιστότοπο των ill will editions στα αγγλικά και τα γαλλικά. Μετάφραση: Ροδάνθη Σκουρτέλλη ]

Πιστεύω εδώ και καιρό ότι το ανθρώπινο είδος έχει κινδυνέψει να οδηγηθεί σε εξαφάνιση κι άλλες φορές στο παρελθόν. Κάτι τέτοιο έχει επιβεβαιωθεί επιστημονικά και μάλιστα σε δύο περιπτώσεις, 120.000 και 70.000 χρόνια πριν. Η απειλή άφησε το αποτύπωμά της πάνω στο ανθρώπινο είδος. Ο άνθρωπος για να προφυλαχτεί, απομακρύνθηκε από τη φύση. Ωστόσο, το μόνο που κατάφερε τελικά είναι να αναπαραγάγει την απειλή, μαζί με το ενδεχόμενο της δικής του εξαφάνισης. Βρισκόμαστε μπροστά στην τελική και πιο καθοριστική στιγμή: το τέλος της [ιστορικής] περιπλάνησης. Στο βιβλίο μου, Η Εμφάνιση του Homo Gemeinwesen (ο άνθρωπος ως μέρος της κοινότητας),[1] εκθέτω διεξοδικά αυτήν την άποψή μου στο προτελευταίο κεφάλαιο, «Το τέλος της Περιπλάνησης».

Εν ολίγοις: για να αποφύγει τη «φυσική» απειλή, ο άνθρωπος απομακρύνθηκε από τη φύση. Θα πρέπει τώρα για να αποφύγει την απειλή από τον ίδιο του τον εαυτό, να επιστρέψει, χωρίς αυτό να σημαίνει κατ’ ανάγκη πως θα πρέπει να αφομοιωθεί. Μια τέτοια επανένωση με τη φύση απαιτεί την επιστροφή του απωθημένου: να ξαναθυμηθεί ο άνθρωπος τη χαμένη φυσικότητά του, έτσι όπως την εκδηλώνει με την αλληλεγγύη και το νοιάξιμό του για τους άλλους σε περιόδους φυσικών καταστροφών, να εγκαταλείψει τις δυναμικές της εχθρότητας [2], οι οποίες αυτή τη στιγμή μετατρέπονται σε δυναμικές εξόντωσης, ώστε να μην τις επικαλεστούν εκείνοι και εκείνες που επιλέγουν ή θα επιλέξουν μια εικονικότητα, με κόστος την ισοπέδωση των ήδη εξασθενημένων ανθρώπινων σχέσεων, ούτε εκείνοι και εκείνες που θα υποστούν επιδράσεις από την επιλογή επιστροφής του απωθημένου.

Με άλλα λόγια, στην προσπάθειά του να προστατευθεί, το ανθρώπινο είδος έχει παγιδευτεί σ’ ένα γίγνεσθαι και σε μια περιπλάνηση, που το καθιστά ανίκανο να οραματιστεί κάτι διαφορετικό. Και αυτό είναι η παράνοιά του. Την διακρίνουμε υποκείμενη στις σπασμωδικές αντιδράσεις των υπευθύνων σε διάφορους τομείς της κρατικής μηχανής, καθώς μεταλλάσσεται σε καλπάζοντα πανικό του οποίου γινόμαστε αποδέκτες, όπως για παράδειγμα ότι ο Κορωναϊός αποτελεί αναμφισβήτητα μια απειλή.

Το ενδιαφέρον είναι ότι είμαστε μάρτυρες της πορείας αυτού του τεράστιου φαινομένου που εκτυλίσσεται χιλιάδες χρόνια τώρα και εκτείνεται ανάμεσα σε δύο κορυφαίες στιγμές: τη διαπίστωσή του και την απειλή εξαφάνισης. Βρισκόμαστε στην καρδιά της εξέλιξής του –δηλαδή της εμφάνισής του στην «επιφάνεια»– ώστε να σηματοδοτήσει το μέγεθος του επερχόμενου κινδύνου. Είναι σαν τίποτε άλλο να μη μπορεί να συμβεί ενώ όλα είναι πιθανά. Ωστόσο, δεν μπορούμε να προβλέψουμε πόσο χρόνο θα χρειαστεί. Το σημαντικό είναι να διαρκέσει ώστε να μπορέσουμε να το βιώσουμε στην ολότητά του, γεγονός το οποίο απαιτεί να επαναφέρουμε την υπεροχή της συναισθηματικότητας η οποία με τη σειρά της επιτρέπει ένα αίσθημα συνέχειας και κατά συνέπεια επιβεβαιώνει τη δύναμη της ζωής.

Πρέπει να υπογραμμίσω ότι δεν μιλώ για τον καπιταλισμό, όχι επειδή το κεφάλαιο είναι νεκρό, αλλά επειδή η μορφή του έχει αυτονομηθεί· έχουμε πλέον μόνο την εικονικότητά του, η οποία θα παίξει καθοριστικό ρόλο στην τελική του έκβαση.

Εκτίμησα ιδιαίτερα το κείμενο του Massimo de Carolis, το οποίο ορθώς υπογραμμίζει την τεράστια εμπλοκή της εικονικότητας η οποία βαδίζει σταθερά να αντικαταστήσει τη φυσικότητα.

Σου εύχομαι τα καλύτερα.

Καλό ταξίδι.

Jacques Camatte

Ο Jacques Camatte είναι γάλλος συγγραφέας, πρώην θεωρητικός του Μαρξισμού και μέλος του Διεθνούς Κομμουνιστικού Κόμματος. Στις αρχές της δεκαετίας του 1970, ο Camatte εγκατέλειψε τη μαρξιστική σκέψη καταλήγοντας στην άποψη ότι ο καπιταλισμός κατάφερε να στρέψει την ανθρωπότητα στο κέρδος. Ως εκ τούτου κάθε είδους «επανάσταση» καθίσταται ανεδαφική. Αυτή η απαισιοδοξία για την επαναστατική προοπτική οδήγησε τον Camatte στη ιδέα να ζήσουμε πιο κοντά στη φύση. Οι απόψεις του επηρέασαν τους αναρχο-πριμιτιβιστές, οι οποίοι ανέπτυξαν πτυχές της επιχειρηματολογίας του στο περιοδικό Fifth Estate στα τέλη της δεκαετίας του 1970 και στις αρχές της δεκαετίας του 1980.


[1] https://cras31.info/IMG/pdf/emergence_de_homo_gemeinwesen.pdf

[2] Σχετικά με τη δυναμική της εχθρότητας, δείτε το πρόσφατο κείμενο, «Enmitié et extinction». https://revueinvariance.pagesperso-orange.fr/inimitie.html. Το άρθρο ξεκινάει με τον ισχυρισμό ότι «η δυναμική της εχθρότητας είναι η κυρίαρχη πολιτική επιλογή του ανθρώπινου είδους , να μην υιοθετούνται άμεσα και αποτελεσματικά μέτρα τα οποία μπορούν να σταματήσουν την υπερθέρμανση του πλανήτη και την καταστροφή της φύσης. Η σχέση μεταξύ των δύο είναι προφανής και αναπόφευκτη: η δυναμική της εχθρότητας οδηγεί αναπόδραστα στην εξαφάνιση του είδους».

One thought on “Επιστολή του Jacques Camatte σε έναν Φίλο στο Βορρά

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Create your website with WordPress.com
Ξεκινήστε
Αρέσει σε <span>%d</span> bloggers: